De Boon Li­te­ra­tuur­prijs 2026

In het twijfeldonker van onze kamer werd ik belaagd door gedachten zwart als kraaien, die hun rollende keelklanken in mijn schedel krasten en zwermend hun vleugels om mijn oren wiekten. Ze vlogen zo rakelings langs me heen dat ik de wind door hun veren hoorde suizen, als een scheur in het weefsel van de werkelijkheid.

'Als de dieren' is een poëtische zoektocht naar taal en betekenis, voor een ervaring die zich tegen beide verzet.

Sisyphus doolt door de hel met een lege rolstoel en weet niet precies wat ze daar te zoeken heeft, behalve dat ze haar dochter, die meervoudig beperkt is, moet ophalen uit het dagcentrum. Een missie die telkens mislukt, waarna ze teleurgesteld terugkeert naar de aftandse benedenwoning van een zonderling appartementencomplex. Wanneer haar hospita schijnbaar uit het niets een praatje met haar aanknoopt, begint ze zich plotseling dingen te herinneren.

'Dagen als vreemde symptomen' is een gevecht tegen de verveling, een zoektocht naar de grenzen van het moederschap, van hoop en radeloosheid, van leven en dood.

Wanneer student Dius bij zijn docent Anton aanbelt en hem zijn onvoorwaardelijke vriendschap aanbiedt, begint alles in hun beide levens te schuiven. Wat hen bindt is hun verlangen om in een andere tijd te leven – de ruimte van de polders, de sublieme schilderkunst, de schoonheid die verloren gaat. En die alsnog, weliswaar te laat, een van hen wereldberoemd zal maken, ondanks de zware littekens die het leven hun toebrengt. 

Plots wemelt het in Berlijn van de olifanten. Algauw wordt duidelijk dat de dieren niet uit de dierentuin komen, maar een geschenk van de president van Botswana zijn. 20.000 olifanten heeft hij de Duitsers cadeau gedaan, als ‘dank’ voor de verscherpte wetgeving met betrekking tot de invoer van jachttrofeeën.

‘Jullie Europeanen willen ons vertellen hoe we moeten leven. Misschien moeten jullie zelf maar eens proberen hoe het is om met megafauna samen te leven.’

De bondskanselier zit met de handen in het haar: hij moet deze crisis snel en daadkrachtig aanpakken. Want straks zijn er verkiezingen en zijn politieke tegenstanders ruiken bloed...

Hoewel geschreven in de middeleeuwen geldt Van den vos Reynaerde als de eerste moderne schelmenroman van Europa, een briljant berijmd en subversief dierenepos. Reynaert zelf raakte als cultureel icoon helaas in de loop der eeuwen gecastreerd tot schalkse deugniet en brave verkoper van Reynaertbier en -gebak. Lanoye wil met die travestie komaf maken door terug te grijpen op de geest van het origineel. Zijn ReinAard zoekt geen onderkomen in het zoetsappige Disney-universum van Bambi of Nemo, maar heeft meer affiniteit met familiale bendes als de Soprano’s of de Peaky Blinders.

De verleiding van macht, status, geld en geweld kent Lanoyes ReinAard maar al te goed, hij geeft er geregeld aan toe en geniet er ook van. Maar op zijn minst is hij eerlijk genoeg om dat niet te ontkennen, zoals zijn schijnheilige mededieren wel doen. Zonder genade belazert en mishandelt hij ze. Maar dat is vooral hun eigen verdiende loon.

Ada is samen met haar broer Broos opgegroeid in de stacaravan van hun vader, een verbitterde hovenier die recht wilde schoppen wat door moedervingers krom was geaaid. Hij prentte zijn kinderen in dat de wereld keihard is, en dat ze zich er tegen moeten wapenen. Dit staat diep in Ada's ruggengraat gekerfd, al heeft ze geen contact meer met haar vader en broer. Nu ze haar leven als gedesillusioneerd kunststudent de rug toe heeft gekeerd en naar Galicia is vertrokken om hout te hakken met een man waar ze geen taal mee deelt, dringt haar broer zich met elke bijlslag sterker aan haar op: hij is de enige wiens lichaam dezelfde herinneringen draagt, zijn spieren hebben dezelfde reflexen. Toch kennen ze elkaar niet meer.

Lara groeit op in een bruisend gezin van vijf kinderen. De jongste, het nakomertje, heet Wolf. Op zijn achttiende trekt hij de deur van zijn studentenkamer achter zich dicht om niets meer van zich te laten horen.
Een halfjaar na zijn verdwijning wordt zijn lichaam levenloos aangetroffen in een bos in Lapland. Onder zijn kleren vinden de speurders zijn dagboek terug, het verslag van zijn laatste reis naar het noorderlicht.
Tien jaar later slaat Lara het dagboek van haar overleden broer weer open. Ze kijkt terug op haar kinderjaren in een warm nest, de woelige maanden van Wolfs vermissing en de nog woeliger jaren na zijn dood. In dat verhaal probeert ze een positie in te nemen, als schrijver en als zus. Op die manier maakt ze haar eigen reis, een zwerftocht van rouw, niet op zoek naar verklaringen, wel naar stipjes licht in de duisternis.

Mordechai Gompertz is de grootste schrijver die Nederland ooit heeft voortgebracht. Zijn vuistdikke romans zijn verfilmd, zijn foto haalde de roddelpagina’s van de kranten. Hij is ongrijpbaar en onaantastbaar. Tot op een dag een woord hem in het verkeerde keelgat schiet. Een onbenullig woord. Een woord waarover iemand als hij zich niet druk zou hoeven te maken.

In 'Mordechai' volgt Marcel Möring het tumultueuze leven en werken van een man die nooit ergens bij hoorde en verkoos om ‘vrij’ te zijn, als de Mordechai uit het Bijbelboek Esther die ‘nooit boog of knielde’. De consequenties van die positie doemen op als hij een interviewer buiten westen slaat en hij tegen wil en dank zijn mantel van onafhankelijkheid ontrafelt.

Bij toeval stuit Joris van Casteren op een merkwaardig archief, gevuld met dagboeken van honderden onbekende mensen. Het blijkt vele stemmen te bevatten van ‘gewone’ Nederlanders die onvoorstelbare dingen meemaken. Het dagboek is voor hen een schuilplaats waarin ze zich terugtrekken en vervreemden van de wereld. Ze hopen op een lezer in de verre toekomst, die hun ongehoorde verhalen verder zal vertellen.

Vijf jaar lang stort Van Casteren zich op de enorme hoeveelheid geschriften. Zo wordt hij meegesleurd in het waanzinnige leven van een mevrouw uit Hoofddorp die overvallen pleegt, en door een homoseksuele storingsmonteur uit Limburg die in spiegelschrift verslag doet van zijn uitspattingen. Hij maakt kennis meteen KLM-purser die in Thailand kunstvoorwerpen steelt, een overspelige vrouw van een VVD-politicus, een kunstenares uit Delden die bij de Jeugdstorm zat, een vrome bouwvakker uit Zwolle die zijn buren begluurt, en talloze anderen.

Patrice Lumumba, de eerste democratisch verkozen premier van het onafhankelijke Congo, wordt vaak gezien als extremistisch, onverdraagzaam en gevaarlijk. Maar als je zijn speeches, essays en brieven onderzoekt komt een heel ander beeld naar voren: dat van een bruggenbouwer.

Dit boek werpt een nieuw licht op zijn denken. En zijn ideeën blijken ook vandaag nog verrassend relevant.

Sibo Rugwiza Kanobana las de Daisy-versie van dit boek zelf in.

Genua, 1298, Topina is schoonmaakster in de gevangenis en is haar geboortestad nog nooit uit geweest. Gevangene Marco Polo heeft juist de hele wereld bereisd. Elke dag komen er mensen naar de gevangenis om zijn wonderlijke verhalen te horen. Maar Marco heeft er schoon genoeg van. Dus regelt Topina in het geheim dat een medegevangene alle verhalen opschrijft. Want een verhaal dat eenmaal is opgeschreven, hoef je nooit meer te vertellen.

Marco Polo vertelt over eindeloze steppen, bergen die de hemel raken, en parelzeeën. Maar ook over fabelachtige dieren, weelderige paleizen, de onberekenbare vorst Koebilai Chan en zijn nichtje. Topina, die ademloos toeluistert, hoort over de grootsheid van de wereld en twijfelt voor het eerst aan haar eigen kleine bestaan.

'De wonderverteller' is bekroond met de Gouden Griffel, een Zilveren Penseel en de Jonge Beckmanprijs. 

De eerste wolf werd met gejuich ontvangen. Er werd zelfs geruzied over wie hem het eerste had gezien. Hij kreeg een standbeeld, hij kreeg duimpjes, likes en hartjes totdat hij de mensen in de weg ging zitten met zijn asociale gedrag. Nu komt hij alleen nog maar negatief in het nieuws. Als een rover en een moordenaar. Hij hoort hier niet, zeggen veel mensen. Maar dat is niet waar. Hij hoort hier juist wel. De wolf is terug van weggeweest. We zullen opnieuw met hem moeten leren leven. En dat kan alleen als we eens beginnen met de juiste informatie.

Breng een bezoek aan tien bijzondere fabrieken. Laat je verwonderen door geniale machines en ontdek in acht stappen hoe alledaagse voorwerpen gemaakt worden.

Kijk vanop de eerste rij hoe tennisballen en kerstballen van de band rollen. En hoe maak je zeep, verf of plastic poppen?
Reis terug in de tijd en zie hoe bamboestokken in vuurwerk veranderden en hoe de oude Egyptenaren muntstukken persten
Waarom smelt chocolade in je mond? Word je van cornflakes echt slim? En waarom moet kauwgom altijd koud verpakt worden?

Voor makers en dromers van 8 tot 108 jaar.

Mary woont aan zee. Echt, letterlijk. Als ze het huis uitstapt, staat ze met haar voeten in het zand. Naast haar huis is het winkeltje van mevrouw Man, waar je de meest indrukwekkende dingen vindt! Onlangs is Mary's opa gestorven. Soms mist ze hem zo hard dat het pijn doet. Op een dag vindt Mary het dagboek van haar opa. En daarna ook nog een bijzonder briefje. Hè? Wat betekent dat allemaal?! Met de hulp van haar vriendin Krabbetje zoekt Mary zich suf naar aanwijzingen … Het begin van een Heel Groot Avontuur.

Dit boek is door Sarah Devos zelf ingelezen. 

Tijdloos, ontroerend en humoristisch sprookje over liefde, ziekte en hoop.

Na een bezoek aan de dokter komt een vrouw thuis met alleen nog het hoofd van haar man. Zijn lichaam wilde niet meer, maar het hoofd is nog helemaal in orde. Soms ligt het hoofd in de weg als de vrouw wil stofzuigen. En knuffelen kan de man niet meer. Maar veel andere dingen gaan wel nog heel goed: praten, kijken, plezier maken en gewoon samen zijn.

De zomervakantie is pas een week begonnen, maar Pim heeft er nu al helemaal genoeg van. Haar moeder is elke dag aan het werk en haar vader komt niet van de bank af waarop hij nu al bijna een jaar bivakkeert. Bijna een jaar, want over een week is het precies een jaar geleden dat Huug verongelukte. Pims oudere broer.
Als Pim boos in haar eentje een ijsje gaat halen, maakt ze kennis met Thilo, die onlangs in haar flat is komen wonen. Hij laat haar zijn geheim zien – een geheim dat alles te maken heeft met Huug. Maar dat weet Thilo niet.
In de week die volgt, moet Pim keuzes maken. Wat vertelt ze aan wie? En vooral: hoe moet ze door? Want als er een jaar voorbij is, is het echt. Dan komt Huug nooit meer terug.